การตระหนักรู้เพื่อให้เกิดการเปลี่ยนแปลง

ซึ่งการเปลี่ยนแปลงของบุคคลหรือองค์กรจะเกิดขึ้นได้ต้องประกอบไปด้วยหลายปัจจัย โดยปัจจัยหนึ่งที่ผมเรียนรู้จากตัวเองและคนรอบข้างก็คือ "Awareness"

Awareness คือ การตระหนักรู้ การตื่นรู้ การฉุกคิด ซึ่งอาจจะไปถึงการมีสติ ในเรื่องใดเรื่องหนึ่ง เพื่อไม่ให้ตนเองปฏิบัติเรื่องนั้นไปตามความเคยชิน ความชำนาญ หรือสัญชาติญาณ โดยทันที

เมื่อเราเกิดAwarenessขึ้นได้แล้ว อย่างน้อยเราก็จะไม่ใช้ความเคยชินเดิมๆ หรือใช้อย่างตั้งใจ และเมื่อเราไม่ใช้ความเคยชินเดิมๆก็เท่ากับเรากำลัง "เปลี่ยนแปลงบางสิ่งใหม่ๆ" เช่น ความคิด วิธีการ คำพูด การปฏิบัติตัว และอาจจะไปถึง ความรู้และทักษะก็ได้

จากการฝึกการโค้ชเพื่อสร้างAwareness กับตัวเองและกับผู้บริหารในองค์กรต่างๆ ผมพบว่า Awareness เกิดขึ้นได้สองแนวทางหลักๆ ได้แก่

1.Self Awareness การตระหนักรู้ด้วยตัวเราเอง

คือสถานการร์ที่เราสามารถที่จะฉุกคิดเรื่องต่างๆได้ด้วยตัวเอง ตั้งคำถามกับตัวเอง หรือที่บางคนใช้คำว่า "คิดก่อนทำ" โดยความไวของการคิดอาจขึ้นอยู่กับการฝึกฝนของแต่ละคน

การฝึก Self Awareness อาจจะใช้ Result เป็นตัวสร้างAwareness ซึ่ง Result มี 2 แบบ

- Positive Result .. นึกถึงผลลัพธ์เชิงบวก ผลด้านดี ที่เรียกว่า "จิตวิทยาเชิงบวก" แล้วเปลี่ยนแปลงเพื่อมุ่งสู่ผลลัพธ์ที่ต้องการนั้น

- Negative Result .. นึกถึงผลลัพธ์เชิงลบ ผลเสีย ผลกระทบแล้วเปลี่ยนแปลงเพื่อไม่ให้เกิดผลลัพธ์แบบนั้นขึ้นอีก

Result ทั้งสองแบบอาจเคยเกิดขึ้นกับตัวเองแล้ว หรือยังไม่เคยเกิด หรืออาจจะเคยเกิดกับผู้อื่นแล้วส่งผลต่อความคิด จิตใจของเรา ซึ่งจะช่วยให้เราเกิดการเปลี่ยนแปลงบางอย่างได้

2.Awareness by Other การตระหนักรู้โดยผู้อื่น เป็นคนช่วยให้เราได้ฉุกคิดทั้งด้านดีหรือด้านไม่ดีก็ได้

การตระหนักรู้ในรูปแบบนี้เกิดขึ้นในสถานการณืที่มีบุคคลอื่นมองเห็นหรือรับรู้พฤติกรรมของเราทั้งด้านดีและด้านไม่ดี แล้วช่วยสะท้อนให้เรามองเห็นหรือรับรู้พฤติกรรมเหล่านั้นได้ด้วยวิธีการของเขาเอง

เราสามารถแบ่งบุคคลที่สามารถทำให้คนอื่นเกิดAwarenessได้เป็นสองกลุ่มคือ

- คนที่ฝึกการโค้ช(Coach) .. เป็นคนที่พูดคุยกับเรา รับฟังเรื่องราวของเราโดยโฟกัสที่ตัวเราในเชิงบวกเช่น ด้านดี จุดแข็ง คุณค่า แล้วทำให้เราเกิด Awareness ในสิ่งนั้นโดยใช้การตั้งคำถามชวนคิด

- ผู้หวังดีกับเรา(Wisher) .. เป็นคนที่มองเห็นพฤติกรรมของเราทั้งด้านดีและด้านไม่ดี แล้วบอกเรา(Reflection) ซึ่งการบอกอาจจะเป็นการบอกตรงๆ บอกอ้อม ประชดประชัด ต่อว่า สั่ง เพื่อให้เรารู้ตัวแล้วเกิดการเปลี่ยนแปลง

ทั้งโค้ชและผู้หวังดีก็มีทั้งข้อดี-ข้อเสีย ที่ส่งลถึงการเปลี่ยนแปลงที่แตกต่างกัน ทั้งเต็มใจ ไม่เต็มใจ เปลี่ยนชั่วคราว เปลี่ยนถาวรไปเลยก็มี

การเปลี่ยนแปลงที่ยั่งยืน (Sustainable Change) ส่วนมากจะมาจากการโค้ชซึ่งเป็นเหมือนกระจกสะท้อนให้คนมองเห็นและเข้าใจตัวเอง แล้วกระตุ้นให้เขาอยากเปลี่ยนแปลงตัวเองด้วยเทคนิคต่างๆของโค้ช โดยที่การเปลี่ยนแปลงนั้นต้องเกิดจากตัวผู้ที่ถูกโค้ช(โค้ชชี่)เป็นหลัก

แต่ไม่ว่าจะวิธีไหน ประเด็นสำคัญคือ พาเราไปสู่ความปกติใหม่ (New Normal) เพื่อให้เราอยู่ในพื้นที่นั้นได้อย่างเข้าใจ เรียนรู้ และมีความสุข เพื่อให้เกิดSustainable ได้(ก่อนที่จะไปสู่ New Normal ใหม่ๆอีก)